Πέμπτη, 4 Σεπτεμβρίου 2014

Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ-ΓΙΑΤΙ Ο ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΠΙΘΑΝΟΝ ΝΑ ΕΤΑΦΗ ΣΤΗΝ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ


Αρκετοί φίλοι σε σχόλια τους στο διαδίκτυο ερωτούν από που συνάγω ότι μπορεί ο Αλέξανδρος να ετάφη τελικά στην Μακεδονία και μάλιστα αποτεφρωμένος , ενώ η παγιωμένη άποψη είναι ότι  ετάφη ως μούμια στην Αλεξάνδρεια.

Μερικοί συγγραφείς και ερευνητές  για να πιθανολογήσουν ότι  ο τάφος του μπορεί να είναι στην Μακεδονία, υποστηρίζουν ότι πιθανόν κάποια στιγμή να εκλάπη η μούμια του Αλεξάνδρου από την Αλεξάνδρεια και να μετεφέρθη κρυφά στην  Μακεδονία.

Κατά την άποψη μου η σωρός του Αλεξάνδρου δεν μετέβη ποτέ στην Αλεξάνδρεια, αντίθετα αποτεφρώθηκε στην Μέμφιδα και σε σύντομο χρονικό διάστημα (περίπου 2-3 μήνες μετά)  μετεφέρθη  στην Μακεδονία από τον Αντίπατρο μαζί με τους δυο βασιλείς, τον Φίλιππο Γ’ τον Αρριδαίο και τον Αλέξανδρο Δ’ , υιό του Μεγάλου Αλεξάνδρου μετά από συναινετική απόφαση των διαδόχων στην σύσκεψη στον  Τριπαράδεισο.

Θα προσπαθήσω να αναπτύξω  επιγραμματικά σχεδόν το σκεπτικό, παρότι για το θέμα αυτό έγινε ομιλία περίπου 2,5 ωρών.

Όπως είναι γνωστό η πομπή με την σωρό του Αλεξάνδρου  ξεκίνησε από την Βαβυλώνα προς τον  τόπο ταφής, ο οποίος ήταν κατά τον Παυσανία οι Αιγές στην Μακεδονία (Παυσανίας  1.6.3) ενώ κατά τον Διόδωρο  Σικελιώτη(18.3.5,  18.28.2-3)  ήταν η Αίγυπτος.

Αυτή η διάσταση απόψεων είναι σημαντική διότι κατά αρχήν είναι τελείως ασύμβατες και αφ’ ετέρου μας αποπροσανατολίζει  καθώς αν γνωρίζαμε ποιος ήταν ο προορισμός της πομπής θα μπορούσαμε να υποθέσουμε που θα ευρίσκετο και ο κατασκευασθείς τάφος που ανέμενε τον Αλέξανδρο.
Προσωπικά θεωρώ τον Παυσανία την πλέον αξιόπιστη πηγή καθώς  έχει αποδειχθεί έτσι σε πολλές περιπτώσεις και όσον αφορά τον Αλέξανδρο επιβεβαιώνεται και από το Πάριο Χρονικό όπως θα δούμε.

Άλλωστε όπως αναφέρει ο Διόδωρος ο Σικελιώτης,  ο Πτολεμαίος (ο Σωτήρ)  υφάρπαξε την σωρό και την πήγε και την έθαψε στην Αλεξάνδρεια, πράγμα που είναι αδύνατον να ισχύει καθώς η Αλεξάνδρεια τότε ήταν χωριό , ο Πτολεμαίος ο Σωτήρ  δεν  πρόφτασε να την δει ως πόλη, την δε σωρό μετέφερε ο υιός του Πτολεμαίος Β’ ο Φιλάδελφος 




Είναι γνωστό ότι ο Διόδωρος δεν είναι και τόσο αξιόπιστος στον συνδυασμό των πηγών που χρησιμοποιεί. Και έτσι, εκτός αν υπάρχει κενό στο κείμενο του, συνδέει δύο χρονικές περιόδους που απέχουν πάνω από 40 χρόνια μεταξύ τους σε μια, πράγμα που είναι απαράδεκτο για κάποιον ιστορικό.


 

Αν όμως υπάρχει κενό στο κείμενο είναι περίεργο που κατά σύμπτωση λείπει στο «κρίσιμο» αυτό σημείο. Όπως θα δούμε και σε ένα άλλο «κρίσιμο» σημείο  σχετικό με το θέμα που συζητάμε, φαίνεται ότι λείπει κείμενο.

Αυτές οι δύο συμπτώσεις είναι πολύ περίεργες και ίσως υποδηλώνουν ότι κάποιο χέρι ίσως εσκεμμένα απέκοψε κρίσιμες πληροφορίες   για  το θέμα που μελετάμε.

Έτσι λοιπόν η ιστορία λέει ότι  ο Πτολεμαίος  ο Σωτήρ, ο υιός του Λάγου, υφάρπαξε την σωρό κάπου κοντά στα σύνορα της Συρίας και την μετέφερε στην  Αίγυπτο. 

Σύμφωνα με τον Παυσανία 1.6.3 ο Αλέξανδρος ετάφη στην Μέμφιδα  σύμφωνα με τον Μακεδονικό νόμο, πράγμα περίεργο ως αναφορά από τον Παυσανία, καθώς θα αρκούσε απλώς μια αναφορά ότι ετάφη, ή αν ήθελε να το εξειδικεύσει θα έλεγε ότι ετάφη σύμφωνα με τα Αιγυπτιακά έθιμα (αν πράγματι ετάφη ως  μούμια). Θεωρώ αδύνατο και αδιανόητο να υπογραμμίζει ότι ετάφη σύμφωνα με τον Μακεδονικό νόμο   χωρίς να έχει αποτεφρωθεί, πόσο μάλλον αν ετάφη ως μούμια.

«Περδίκκᾳ νομίζων εὔνουν καὶ δι᾽ αὐτὸ οὐ πιστὸν αὑτῷ, καὶ Μακεδόνων τοὺς ταχθέντας τὸν Ἀλεξάνδρου νεκρὸν ἐς Αἰγὰς κομίζειν ἀνέπεισεν αὑτῷ παραδοῦναι· καὶ τὸν μὲν νόμῳ τῷ Μακεδόνων ἔθαπτεν ἐν Μέμφει» -Παυσανίας  – Αττικά 1.6.3 )

Άλλωστε όταν χρειάστηκε τόνισε την Αιγυπτιακή προσέγγιση του Φιλάδελφου και την απόκλιση του από τα Μακεδονικά έθιμα.  (βλέπε παρακάτω)

Το  ότι ο Αλέξανδρος ετάφη στην Μέμφιδα  το  αναφέρει και το Πάριο Χρονικό






Το Πάριο Χρονικό θεωρείται πολύ αξιόπιστο, μιας και αποδίδει μεγάλη σημασία στα γεγονότα που αφορούν τον Πτολεμαίο και τον Φιλάδελφο καθώς ο δεύτερος ήταν διοικητής του νησιού την εποχή που φτιάχθηκε η επιγραφή (263-262).

Δεν αναφέρει την μεταφορά του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια μέχρι το 299  που σταματά η επιγραφή. Εάν ο Αλέξανδρος είχε μεταφερθεί  μέχρι το 299 τότε το Πάριο Χρονικό θα το ανέφερε, αλλοιώς θα υπήρχε ένα σημαντικό κενό στην επιγραφή η οποία θα έδινε λανθασμένη εντύπωση ότι ο Αλέξανδρος  παρέμεινε στην Μέμφιδα. Συνεπώς είναι λογικό να υποθέσουμε ότι ο Αλέξανδρος παρέμεινε στην Μέμφιδα μέχρι τουλάχιστον  το έτος που ο  Φιλάδελφος ανέλαβε την βασιλεία της Αιγύπτου μετά τον θάνατο του Πτολεμαίου .

Το ότι την σωρό του Αλεξάνδρου την μετέφερε στην Αλεξάνδρεια ο Φιλάδελφος το αναφέρει και ο Παυσανίας :
(«οὗτος ὁ Πτολεμαῖος Ἀρσινόης ἀδελφῆς ἀμφοτέρωθεν ἐρασθεὶς ἔγημεν αὐτήν, Μακεδόσιν οὐδαμῶς ποιῶν νομιζόμενα, Αἰγυπτίοις μέντοι ὧν ἦρχε. δεύτερα δὲ ἀδελφὸν ἀπέκτεινεν Ἀργαῖον ἐπιβουλεύοντα, ὡς λέγεται, καὶ τὸν Ἀλεξάνδρου νεκρὸν οὗτος ὁ καταγαγὼν ἦν ἐκ Μέμφιδος» - -Παυσανίας  – Αττικά  1.7.1)

Άρα ο Αλέξανδρος  παρέμεινε θαμμένος στην Μέμφιδα για περίπου 40 χρόνια.

[Αν δεν έκανε την αναφορά της μεταφοράς της σωρού του Αλεξάνδρου  στην Αλεξάνδρεια ο Παυσανίας, πάλι αυτή η «κρίσιμη» μη αναγραφή της  μεταφοράς, ίσως να μας κινούσε την υποψία]

Άρα, κατά την άποψη μου ο Πτολεμαίος αποτέφρωσε τον Αλέξανδρο και τον έθαψε στην Μέμφιδα, όπο, από ό,τι προκύπτει από αρχαιολογικά δεδομένα,   πρέπει να ετάφη στον ναό του φαραώ Νεκτανεβώ ΙΙ.

Ως σωματοφύλακας του Αλεξάνδρου και πιστός του φίλος και αυτός που του έσωσε την ζωή σε κάποια μάχη  «όταν από τους Οξυδράκες κινδύνεψε ο Αλέξανδρος, αυτός τον υπερασπίστηκε περισσότερο από τους άλλους εταίρους» (Παυσανίας 1.6.2),  εξ ου και το προσωνύμιο Σωτήρ,  δεν πιστεύω ότι θα έθαπτε τον Αλέξανδρο ως μούμια, άλλωστε το  έδειξε όταν μετά την ήττα του Περδίκκα απέδωσε τις πρέπουσες τιμές στους νεκρούς του Περδίκκα και έστειλε τα οστά τους στην Μακεδονία.






Κατ’άρχήν γιατί να το έκανε αυτό ο Πτολεμαίος ;  Ήθελε μήπως να αναλάβει αυτός την θέση του Περδίκκα και να ορισθεί αντικαταστάτης του Αλεξάνδρου ;

Η απάντηση είναι όχι, διότι μετά την δολοφονία του Περδίκκα, ο στρατός του πρότεινε να αναλάβει αυτός αντικαταστάτης του Περδίκκα, πράγμα που αρνήθηκε.

Εκεί μάλιστα «δικαιολογήθηκε για την στάση του» στον στρατό. Δεν μπορώ να φανταστώ καμία  άλλη εξήγηση που να έδωσε και να έπεισε τον στρατό από αυτή στην οποία να τους διαβεβαίωσε ότι υφάρπαξε την σωρό  όχι για ίδιον όφελος, τήρησε τα πάτρια όσον αφορά την σωρό του Αλεξάνδρου και ότι ήταν πρόθυμος να επιτρέψει την μεταφορά της στην Μακεδονία.

 


 
Άλλωστε ο Πτολεμαίος είχε αρνηθεί να οριστεί αντικαταστάτης του Αλεξάνδρου αμέσως μετά τον θάνατο του, αλλά είχε προτείνει να περιμένουν μέχρι ότου γεννούσε η Ρωξάνη και αν γεννούσε υιό να ανελάμβανε  αυτός ως αντικαταστάτης, πράγμα που δεν έγινε αποδεκτό.






Όπως λέει και ο Παυσανίας (6.2)  : «Όταν ο Αλέξανδρος πέθανε , ο Πτολεμαίος εναντιώθηκε σε όσους επιθυμούσαν να δοθεί όλη η εξουσία στον υιό του Φίλιππου Αρριδαίο. Αυτός ήταν ο αίτιος που τα υποταγμένα  έθνη διαιρέθηκαν σε βασίλεια»

Άρα νομίζω ότι το πιο πιθανό είναι ότι η υφαρπαγή της σωρού του Αλεξάνδρου πολύ πιθανόν θα είχε ως κίνητρο την διασφάλιση του διαδόχου του Αλεξάνδρου, του Αλεξάνδρου Δ’ (η Ρωξάνη είχε ήδη γεννήσει).

Ο Περδίκκας, από ό,τι  γνωρίζουμε εξεστράτευσε στην Αίγυπτο για να αποσπάσει την σωρό του Αλεξάνδρου από τον Πτολεμαίο Σωτήρα, όμως ηττήθη και εδολοφονήθη.  Λίγους μήνες μετά ο Αντίπατρος, ο οποίος ορίσθηκε αντιβασιλεύς, συνεκάλεσε στον Τριπαράδεισο  σύσκεψη των διαδόχων του Αλεξάνδρου με σκοπό να διευθετηθούν οι διαφορές μεταξύ των διαδόχων του Αλεξάνδρου.


Όσον αφορά τον Πτολεμαίο ουσιαστικά επιβραβεύτηκε για την μέχρι στιγμή στάση του, πράγμα που θεωρώ περίεργο αν δεν είχε δώσει εξηγήσεις για  την στάση του όσον αφορά την σωρό του Αλεξάνδρου και εξακολουθούσε να την κατέχει.





Aφού επανακαθορίσθηκαν οι επικράτειες του καθενός, αποφασίσθηκε η μετάβαση των δύο βασιλέων (Φιλίππου Γ’ του Αρριδαίου και του Αλεξάνδρου Δ’, υιού του Αλεξάνδρου) στην Μακεδονία. Υποστηρίζω ότι είναι πολύ πιθανό μαζί με τους βασιλείς να μετεφέρθησαν και τα οστά του Αλεξάνδρου ώστε να ενταφιασθεί στην Μακεδονία, στον ήδη κατασκευασθέντα  τάφο,  από τον υιό του Αλέξανδρο Δ’ και να τηρηθούν έτσι τα Μακεδονικά έθιμα.






Το σημείο αυτό είναι το άλλο «κρίσιμο» σημείο (όπως αναφέρθηκε και στην περίπτωση του Διόδωρου του Σικελιώτη παραπάνω)  στο οποίο φαίνεται ότι λείπει κείμενο. Και είναι «κρίσιμο» το σημείο μιας και εδώ θεωρώ ότι αποφασίσθηκε η  μυστική μεταφορά των  οστών του Αλεξάνδρου στην Μακεδονία με κοινή απόφαση των διαδόχων. Άλλωστε- και αυτό είναι περίεργο -  κανένας από τους άλλους διαδόχους δεν εξέφρασε ποτέ δυσφορία ή κινήθηκε κατά του Πτολεμαίου αν ήταν πραγματικότητα ότι παρακρατούσε την σωρό του Αλεξάνδρου,  τουναντίον επιβραβεύτηκε όπως είδαμε παραπάνω, πράγμα που όμως ίσως εξηγείται από την συναινετική απόφαση μεταφοράς των οστών του Αλεξάνδρου στην Μακεδονία.

Πράγματι , όπως επισημαίνεται στην έκδοση των έργων του Διοδώρου του Σικελιώτη από τις εκδόσεις Loeb  του Πανεπιστημίου Harvard, στο συγκεκριμένο σημείο υπάρχει ένα μεγάλο κενό, πράγμα που διαπιστώνεται από το ότι λείπει η καταγραφή κάποιων γεγονότων. Ίσως στο κείμενο που λείπει να υπάρχει και σχετική αναφορά για την τύχη των οστών του Αλεξάνδρου. Το αν το κενό αυτό είναι εσκεμμένο ή όχι δεν μπορούμε να πούμε, αλλά κατά σύμπτωση (;) αφορά το ίδιο θέμα, όπως ακριβώς αναφέρθηκε παραπάνω  και για το προηγούμενο «κρίσιμο» σημείο.


Ο Πτολεμαίος Β΄ ο  Φιλάδελφος, υιός του Πτολεμαίου του Σωτήρος, ήταν λοιπόν αυτός που μετέφερε, μετά από περίπου  40  χρόνια, την (υποτιθέμενη)  σωρό (μούμια) του Αλεξάνδρου στην Αλεξάνδρεια  (σύμφωνα με τον  αξιόπιστο Παυσανία), την οποία και έκανε πρωτεύουσα της Αιγύπτου, θεωρώντας ότι κανείς δεν θα μπορούσε να τον διαψεύσει (αφού η μεταφορά των οστών του Αλεξάνδρου στην Μακεδονία έγινε μυστικά και δεν είχε καταγραφεί/αναφερθεί από κανέναν και λόγω  του μεγάλου χρονικού διαστήματος που είχε περάσει από τότε-περίπου 40 χρόνια). 

Έτσι, ο Πτολεμαίος Β΄ ο  Φιλάδελφος  χρησιμοποιώντας κάποια μούμια, από τις χιλιάδες που υπήρχαν στην Αίγυπτο, και χρησιμοποιώντας την ως σωρό του Αλεξάνδρου, εκμεταλλεύτηκε το  όνομα του Αλεξάνδρου (τόσο  αυτός όσο και όλοι οι υπόλοιποι διάδοχοι του)  για πολιτικούς λόγους τόσο για έλεγχο των εντοπίων όσο και (στην συνέχεια οι διάδοχοι του) για εντυπωσιασμό των Ρωμαίων .  Ο Πτολεμαίος Β’, καθώς δεν είχε καμιά επαφή με τον Αλέξανδρο, δεν εδεσμεύετο ηθικά ώστε να παρουσιάζεται, για ίδιον όφελος , να κατέχει  και να εκμεταλλεύεται την (δήθεν) σωρό του Αλεξάνδρου. 

Ο ίδιος ο Παυσανίας στο 1.7.3 μας λέει ότι ο Πτολεμαίος  ο Φιλάδελφος δεν ήταν και τόσο οπαδός των Μακεδονικών παραδόσεων αλλά για να ελέγχει και να κρατά ικανοποιημένους τους υπηκόους του ακολουθούσε τα Αιγυπτιακά έθιμα. :  «Ο Πτολεμαίος αυτός , αφού ερωτεύτηκε την αδελφή του Αρσινόη, με την οποία είχαν τους ίδιους γονείς, την παντρεύτηκε, αντίθετα με τις Μακεδονικές παραδόσεις, αλλά σύμφωνα με τα έθιμα των Αιγυπτίων, τους οποίους κυβερνούσε».

Εδώ λοιπόν διευκρινίζει ότι ο Φιλάδελφος ακολουθούσε την Αιγυπτιακή πρακτική, ενώ προηγουμένως μας είπε ότι ο Πτολεμαίος ο Σωτήρ ακολουθούσε τον Μακεδονικό νόμο

Σαφής αντιδιαστολή για να μας ξεκαθαρίσει τι έγινε με την σωρό του Αλεξάνδρου!

Άλλωστε μια τέτοια πρακτική εξαπάτησης με χρήση  «αντιγράφου μούμιας» φέρεται ότι υιοθέτησε ο Πτολεμαίος ο Σωτήρ, ο οποίος για να παραπλανήσει τον Περδίκκα που τον κυνηγούσε για να ξαναπάρει την σωρό του Αλεξάνδρου, χρησιμοποίησε μια μούμια την οποία άφησε μέσα στην άμαξα που μετέφερε τον Αλέξανδρο και έτσι ο Περδίκκας νόμιζε ότι πράγματι ήταν ο Αλέξανδρος, και μέχρι να καταλάβει την απάτη ο Πτολεμαίος είχε φτάσει στην Αίγυπτο με την σωρό του Αλεξάνδρου :

«ἐπεὶ δὲ κατέλαβε τὸν Πτολεμαῖον, ὑπὲρ  τοῦ νεκροῦ μάχη καρτερὰ πάνυ σφόδρα ἐγένετο, ἀδελφὴ τρόπον τινὰ τῆς ὑπὲρ τοῦ εἰδώλου τοῦ ἐν Τροίᾳ, ὅπερ Ὅμηρος ᾄδει, λέγων ὑπὲρ Αἰνείου τὸν Ἀπόλλωνα ἐς μέσους ἐμβαλεῖν τοὺς ἥρωας. ἀνέστειλε  δὲ τὴν ὁρμὴν τοῦ Περδίκκα ὁ Πτολεμαῖος· εἴδωλον  γὰρ ποιησάμενος ὅμοιον Ἀλεξάνδρῳ κατεκόσμησεν ἐσθῆτι βασιλικῇ καὶ ἐνταφίοις ἀξιοζήλοις. εἶτα τοῦτο ἀναπαύσας ἐπὶ μίαν τῶν Περσικῶν ἁμαξῶν, τὸ ἐπ’αὐτῆς κατεσκεύασε φέρτρον μεγαλοπρεπῶς ἀργύρῳ καὶ χρυσῷ καὶ ἐλέφαντι· καὶ τὸ μὲν ὄντως Ἀλεξάνδρου σῶμα λιτῶς καὶ ὡς ἔτυχε προύπεμψε κρυπταῖς ὁδοῖς καὶ ἀτρίπτοις. ὁ δὲ Περδίκκας καταλαβὼν τὸ τοῦ νεκροῦ φάσμα καὶ τὴν διασκευασθεῖσαν ἁρμάμαξαν ἀνεστάλη τοῦ δρόμου, οἰόμενος ἔχειν τὸ ἆθλον· ὀψὲ δὲ ἔμαθεν ἀπατηθείς, ἡνίκα διώκειν οὐκ εἶχε» - AELIANUSVARIA HISTORIA 12.64
Συμπερασματικά καταλήγω στα εξής

-     Ο εμφανής προορισμός της σωρού του Αλεξάνδρου ήταν οι Αιγές της Μακεδονίας, όμως ο πραγματικός προορισμός ήταν η Αμφίπολη.

-     Η πομπή που μετέφερε την σωρό του Αλεξάνδρου ξεκίνησε δύο χρόνια μετά τον θάνατο του, που οφείλεται στο ότι ετοιμαζόταν ο τάφος όπου θα ενταφιάζετο  ο Αλέξανδρος  (κατά σύμπτωση τόσος ήταν ο χρόνος κατασκευής του Τάφου της Αμφίπολης).

- Ο Πτολεμαίος  υφάρπαξε την σωρό  για να  διασφαλίσει τον υιό του Αλεξάνδρου,  Αλέξανδρο Δ’ .

- Η σωρός του Αλεξάνδρου αποτεφρώθηκε και ετάφη στην Μέμφιδα προσωρινά.

- Τα οστά του Αλεξάνδρου μετεφέρθησαν κρυφά στην Μακεδονία από τον Αντίπατρο, συνοδευόμενα από τον υιό του Αλεξάνδρου , τον Αλέξανδρο Δ’ και τον άλλο βασιλέα Φίλιππο  Γ’ τον  Αρριδαίο.

- Μετά από 40 χρόνια, ο υιός του Πτολεμαίου, ο Πτολεμαίος ο Φιλάδελφος, λόγω του ότι η μεταφορά των οστών του Αλεξάνδρου στην Μακεδονία  κρατήθηκε  μυστική και της παρόδου 40 χρόνων και πλέον από τότε, χρησιμοποιώντας μια τυχαία μούμια ως την σωρό του Αλεξάνδρου, δημιούργησε ένα μύθο και συντήρησε την λατρεία του Αλεξάνδρου για ίδιον όφελος και όχι βέβαια σεβόμενος τον Αλέξανδρο, πράγμα που συνέχισαν και οι διάδοχοι του.  Το ότι οι μόνοι που ιστορικά έχουν δει την σωρό στην Αλεξάνδρεια είναι Ρωμαίοι μου δημιουργεί υποψίες μήπως όλες αυτές οι αναφορές είναι σκηνοθετημένες για να ικανοποιήσουν την ματαιοδοξία και το προφίλ των Αυτοκρατόρων  και δεν υπήρξαν πραγματικά.  Άλλωστε το ότι δεν υπάρχει αναφορά κάποιου Έλληνα  -εξ΄ όσον γνωρίζω- να έχει επισκευτεί τον τάφο, ούτε υπάρχει κάποια περιγραφή  του «Σήματος» στην Αλεξάνδρεια  από Έλληνα , παρόλο που η Αλεξάνδρεια  ήταν σημαντικότατο  κέντρο της Ελληνικής σκέψης στα Ελληνιστικά χρόνια,  μου ενισχύει αυτήν την υποψία.

- Ο Τάφος της Αμφίπολης έχει όλα τα χαρακτηριστικά που αρμόζουν στον τάφο μιας προσωπικότητας σαν τον Αλέξανδρο.  Έτσι κατ’ εμέ , πέραν  πάσης αμφιβολίας, ο Τάφος της Αμφίπολης είναι ο Τάφος του Αλεξάνδρου, ο οποίος και κατεσκευάζετο  τα δύο χρόνια αναμονής της σωρού του Αλεξάνδρου στην Βαβυλώνα . Το αν ετάφη εκεί τελικά θα ισχύει αν επιβεβαιωθούν οι υποθέσεις που κάνω, που πάντως δεν είναι απίθανες, τουναντίον είναι νομίζω οι πιο ρεαλιστικές από όσες γίνονται κατά καιρούς.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι τελικά η ανασκαφή στην Αμφίπολη , σε πολύ λίγο χρόνο, θα επιβεβαιώσει ή θα καταρρίψει αυτές τις υποθέσεις.

Μέχρι τότε ας ελπίζουμε να έχουμε καλά νέα.





[Η ανάρτηση αυτή αποτελεί μέρος της μελέτης περί του Τάφου της Αμφίπολης : Ο ΤΑΦΟΣ ΤΗΣ ΑΜΦΙΠΟΛΗΣ]




 













15 σχόλια:

Χρίστος είπε...

προς ενημερωση σου: http://www.xronometro.com/tomografia-amfipolis/

ΕΜΠΕΔΟΤΙΜΟΣ είπε...

Πολύ ενδιαφέρον!
Θα το μελετήσω.
Ευχαριστώ.

Planet είπε...

Επιεικώς, προσοχή με αυτο το άρθρο γιατι γράφει ασυναρτησίες... Μόνο το γεγονός πως δείχνουν αυτη την εικονα http://www.xronometro.com/wp-content/uploads/2014/09/kasta-xartis.jpg και λένε: "Από το 2004 ήταν γνωστή η ύπαρξη του τάφου, ο προσανατολισμός, οι διαστάσεις του και άλλα…", υποστηρίζοντας πως αυτο είναι το διάγραμμα του τάφου που προκύπτει απο τη διασκόπηση, δειχνει πως δεν μπήκαν καν στον κόπο να διαβάσουν το άρθρο. Γιατι η λέζάντα αυτής της φωτο, στην εργασία, γράφει: "Examples of tumuli and their internal structurein plan
view not to scale. (a) A tumulus containing a typical tomb
(afterTsokas et al.,1995).". Έτσι ενδεικτικα...

Planet είπε...

Πολύ ωραίο άρθρο. Το σενάριο που προτείνεις δεν μπορει να απορριφθει, γιατι βασίζεται σε μη εξετάσιμες υποθέσεις (τουλάχιστον μέχρι να μπουν στον τύμβο). Αύτο ειναι ανεξάρτητο απο το αν το σενάριο ειναι εφικτο (που ειναι, αν και δύσκολα).
Το αν ο Αλέξανδρος αποτεφρώθηκε ή όχι, δεν έπηρεάζει το κομματι του σεναριου σου με τη μυστική μεταφορά στη Μακεδονια. Μπορει κάλλιστα κάποιος να υποστηρίξει πως ο Αλέξανδρος μεταφέρθηκε και ως μουμια στην Αμφίπολη και αποτεφρώθηκε εκει, χωρις να αλλαξει κάτι άλλο στην υπόθεσή σου.
Η ενστασή μου αφορά την ερμηνεία της αναφοράς ενταφιασμου με μακεδονικό νόμο ως ισχυρή ένδειξη αποτέφρωσης. Για μενα αυτο ειναι αντιφατικο με το γεγονος πως ήταν ακολούθως γνωστο οτι ο Αλέξανδρος μεταφέρθηκε στην Αλεξάνδρεια ως μουμια, και μάλιστα σε χρυσή σαρκοφάγο (όχι σε λάρνακα /και αυτο ειναι κομμάτι του μακεδονικού νόμου). Τόσο ο Παυσανίας, όσο και άλλοι συγγραφεις, και απλός κόσμος, θα διαπιστώναν την ασυμβατότητα και ίσως το μυστικο να μην έμενε και τόσο μυστικο. Αυτο μου λεει εμενα πως όσο το πτώμα ήταν στην Αίγυπτο, παρεμεινε ως μουμια.
Η αναφορά στο μακεδονικό νόμο απο τον Παυσανία μπορει απλα να υποδεικνυει πως η παραδοση τηρήθηκε στο βαθμο που αυτο ήταν δυνατο αλλα και στο βαθμό που εξυπηρετούσε τα συμφέροντα του Πτολεμαίου. Αλλωστε μην ξεχνάμε πως ο Πτολεμαίος "βαφτίστηκε" και ως φαραώ και επεδίωξε τη μίξη ελληνιστικών και αιγυπτιακών πολιστιστικών και θρησκευτικών στοιχείων. Επίσης, και ο Αλέξανδρος ήταν Φαραώ. Συνεπώς ο Πτολεμαίος είχε κάθε συμφέρον να ενταφιάσει τον Αλέξανδρο και ως μούμια και τηρώντας και κάποιες μακεδονικές παραδόσεις για να ικανοποιήσει όλους τους πληθυσμούς για τους οποιους ήταν υπεύθυνος.
Αλλα προβληματικα σημεια που βλέπω ειναι πως ο Αντίπατρος και ο Κάσσανδρος δε συμπαθούσαν τον Αλέξανδρο. Για να τον πάρουν πίσω στη Μακεδονια, θα είχαν κάποιο πολιτικο όφελος, το οποιο όμως δε θα μπορούσαν να καρπώσουν αν ο ενταφιασμος στην Αμφίπολη γινοταν υπο μυστικότητα. Δε νομιζω λοιπον ο σεβασμος στον Αλέξανδρο να αρκούσε σαν κίνητρο για όλη τη διαδικασια.
Το αλλο προβλημα αφορα τον Πτολεμαιο: με την κλοπή του Αλέξανδρου, ήξερε ότι θα έφερνε εναντιον του τον πανίσχυρο Βασιλικο στρατο του Πέρδικκα, όπως και έγινε. Γιατι να μπει σε τέτοιο κίνδυνο αν ειναι να δώσει μετά το σώμα του Αλέξανδρου; Ισως γιατι το χρειαζόταν για λίγο να δημιουργήσει το μύθο που εξυπηρετούσε τα συμφεροντά του; Ισως, αλλα και πάλι αυτο φαινεται λίγο ακραιο και ριψοκίνδυνο.
Επίσης, η κατατρόπωση του βασιλικου στρατου ίσως ήταν αρκετη ώστε να μην ασχοληθεί κανεις με το θέμα της κατοχής του πτώματος απο τον Πτολεμαιο Η απομόνωση της Αιγύπτου επίσης προσέφερε ασφάλεια στον Πτολεμαιο απο πιθανές επιχειρήσεις κλοπής του πτώματος, οποτε τελικα ίσως καθε αποπειρα συζήτησης του θέματος στο συνέδριο στους Τριπαραδείσους να ήταν μάταια. Δεν λέω πως δεν ειναι αξιοσημειωτο πως τέτοια συζήτηση δεν αναφέρεται, αλλα δεν ειναι και τοσο περιεργο εν τέλει.
Η ελλειψη αναφορών στον τάφο του Αλέξανδρου δεν υποδεικνυει κάτι περισσοτερο από το ότι πολλές πηγές έχουν χαθεί, ή οτι απλα ο τάφος δεν ήταν προσβάσιμος, τουλαχιστον κατα την εποχή του Πτολεμαιου και των διαδοχων του. ´Οπως λεει και ο Στράβωνας, το Σωμα ήταν μέρος του βασιλικου διαμερισματος. Παντως, υπάρχει και το Αλεξανδρινο Ρομάντζο, το οποιο, αν και δεν μπορει να το λάβει υποψην κυριολεκτικά, αναφέρεται εκτενώς στη σημαντική επιδραση που είχε στην αλεξανδρινή κοινωνία το Σωμα και η (έστω υποτιθέμενη) ταφή του Αλέξανδρου στην πόλη.
Αυτο που βρηκα σημαντικο απο το άρθρο σου ειναι η αναφορα που βάζεις για την αντικατάσταση του πτώματος του Αλέξανδρου με τη μούμια. Αν η αναφορα ειναι σωστη, τοτε ειναι επισης σωστό πως ο Πτολεμαιος κατα την κλοπή του πτώματος, άφησε πίσω τη βαρια και ολόχρυση νεκροφόρα του Αλέξανδρου. Επειδή η δικια μου ταπεινή γνώμη ειναι πως ο τάφος της Αμφιπολης ίσως προοριζόταν για τον Αλέξανδρο και τελικα έμεινε χωρις ένοικο, αν τα όσα παραθέτεις ισχύουν, ίσως να ελπιζουμε πως κάποια απο τα τμήματα αυτης της νεκροφορας και αλλα προσωπικα αντικειμενα του Αλέξανδρου που βρίσκονταν σε αυτή, να είναι εντος του τάφου.

Καλή τύχη με τη θεωρία σου!

dimi είπε...

Αγαπητέ Εμπεδότιμε,

Η ενδελεχής έρευνα σου και τα σχόλια σου με έχουν καθηλώσει καθώς επίσης και τα αξιόλογα σχόλια και οι γνώσεις των αναγνωστών τα οποία είναι επίσης ιδιαίτερα διαφωτιστικά..
Νομίζω ότι είναι κάτι το μοναδικό και πραγματικά αξιόλογο, πέραν των διαφόρων αναξιόπιστων πληροφοριών και συμπερασμάτων που διαβάζουμε κατά καιρούς σε διάφορα blogs.

Συγχαρητήρια ανυπομονούμε για την επόμενη σου ανάρτηση.

giannis είπε...

Αγαπητέ Εμπεδότιμε, συγχαρητήρια για την έρευνά σου. Ανυπομονούμε για την επόμενη σου ανάρτηση!!!

Konstantinos Kairis είπε...

Φίλε εμπεδοτιμε,
σε παρακολουθούμε να<>πράγματα που ανακοινώνονται λίγο αργότερα απο επίσημες πηγες.προσωπικά με άφησε άφωνο ο δευτερος ροδακας που βλέπεις στον θ2 τοίχο.Σε βλέπουμε αρχικά να υποθέτεις,στη συνέχεια να συμπεραινεις και τωρα να μιλάς πέραν πάσης αμφιβολίας.Για μένα ,αν το πρώτο θρίλερ ειναι τι κρύβει ο τάφος,το πιο συναρπαστικό θρίλερ ειναι τι μας κρύβεις τελικά εσυ.Γιατι ειμαι πεπεισμένος οτι ,οτι λες, θα ανακοινωθεί και επίσημα,ειμαι επισης παρά πολύ χαρούμενος για το ταξίδι του νου και της ιστορίας που μας πηγαίνεις και μάλιστα σε συνέχειες,ειμαι πολύ περήφανος για αυτά που παρακολουθούμε ,και επειδή <> θα το λέω περήφανα σε όλη μου τη ζωη ,γιατι νιώθω,υπό την καθοδήγηση σου ,κι εγω να συμμετάσχω σαυτο το μεγαλείο.....
ΥΓ1.Οταν όλοι οι ζήλοφθονοι νεοέλληνες επιχείρησαν να <> αυτοί τον τάφο μετα την ανακάλυψη των χωμάτων και των οπών και να υποβαθμίσουν το μεγαλείο του ,εσυ θαρραλέα πρώτος μίλησες για σφραγιστικες μεθόδους.Σε πίστεψα και σε ακολούθησα.Πλέον Όλος ο πλανήτης και τα επίσημα χείλη σε ακόλουθουν,και περιμένουν τις νεώτερες <>σου..
ΥΓ2.μονο αν βρεθείς απο κοντα στον τάφο καταλαβαίνεις και νοιωθεις τι πραγματικά μυθικό ειναι...
ΥΓ3.Ρε μπαγασα πραγματικά θελω να σου σφίξω με πολύ υπερηφάνεια το χέρι...

Konstantinos Kairis είπε...

Διορθώνω στα σήματακια που βγαίνουν στο κείμενο μου, τις λέξεις που λείπουν κατα σειρά:
<<>>προφητευεις
<<>>πήγα και γω εκει
<<>>συλλησουν
<<>>υποθεσεις

ΕΜΠΕΔΟΤΙΜΟΣ είπε...

Σας ευχαριστώ όλους για τα καλά σας λόγια!

Από ό,τι δείχνουν τα πράγματα πάρα πολύ σύντομα(ίσως και την Κυρακή) θα γίνει ταυτοποίηση του τάφου.

Αν αλθεύουν αυτές οι ενδείξεις που υπάρχουν (και οι σχετικές φήμες) και δεδομένο ότι μάλλον δεν έχουν μπει ακόμα στον τάφο (αν και όπως έχω πει εμεις μαθαίνουμε τα πράγματα με διαφορά φάσεως), αυτό σημαίνει ότι κάποια ευρήματα θα είναι ετυπωσιακά και αποκαλυπτικά, κάποια επιγραφή (πολύ πιθανόν) ή κάποιο σύμβολο ή προσωπογραφία που δεν θα αφήνει αμφιβολίες, τουλάχιστον για τον τάφο.

Το ότι ο Τασούλας επανειλλημένως λέει ότι θα μιλήσει το μνημείο και όχι τα διάφορα σενάρια, μου δίνει αυτήν την εντύπωση.
Αλλοιώς, αν δεν υπάρχει κάποιο καταλυτικό εύρημα, η ταυτοποίηση θα απαιτήσει πολύ χρόνο και, ως συνήθως, έντονη αμφισβήτηση.

Έχω την αίσθηση ότι τα νέα θα είναι αυτά που περιμένουμε. Σε αντίθετη περίπτωση, θα μας μείνει η ανάλυση που κάναμε, από την οποία θέλω να πιστεύω ότι κάτι αποκομίσαμε όλοι.

Οσονούπω....

Planet είπε...

Παρεμφερής θεωρία για τον τάφο της Αμφίπολης εδω:

http://rogueclassicism.com/2014/09/01/thinking-out-loud-about-the-amphipolis-tomb-the-rogueclassicist-speculates/

Επίσης, υπάρχουν και τρία μυθιστορήματα όπου η αναζήτηση του τάφου του Αλεξάνδρου ειναι το κεντρικό θέμα, και σε όλες τις περιπτώσεις οι συγγραφεις δίνουν τη λύση στο μυστήριο, με τον τάφο και το πτώμα να βρίσκονται μακρια απο την Αλεξάνδρεια. Και το καταφέρνουν αυτο χωρις να αγνοούν ιστορικά στοιχεία και αναφορές, απλά πατώντας πάνω στα κενά που αφήνουν οι ελάχιστες διαθέσιμες πηγές.

Τα μυθιστορήματα είναι στα παρακάτω link για όποιον/όποια ενδιαφέρεται:

http://www.amazon.co.uk/The-Tomb-Alexander-Sean-Hemingway/dp/0099556855/ref=sr_1_3?ie=UTF8&qid=1410000254&sr=8-3&keywords=alexander%27s+tomb

http://www.amazon.co.uk/The-Alexander-Cipher-Will-Adams/dp/0007250878/ref=sr_1_1?ie=UTF8&qid=1410000341&sr=8-1&keywords=alexander+cipher

http://www.amazon.co.uk/The-Venetian-Betrayal-Cotton-Malone/dp/0340933453/ref=sr_1_sc_1?ie=UTF8&qid=1410000164&sr=8-1-spell&keywords=vential+betrayal

To πρώτο ειναι το πιο κακογραμμένο και βαρετο, το τελευταιο είναι το καλύτερο με διαφορά, αλλα ειναι μέρος σειρας (Cotton Malone series) και δύσκολο στην αναγνωση αν κάποιος δεν έχει διαβάσει τουλάχιστον το πρώτο βιβλιο της σειράς. Και τα τρια βιβλια πάντως ειναι ευχάριστα, ειδικα ια όσους ενδιαφέρει το θέμα της ταφής του Αλεξάνδρου.

virgi είπε...

@ Εμπεδότιμε http://miltosgitas.blogspot.gr/2014/08/blog-post_338.html

προς ενημέρωσή σου

GreenGatos είπε...

Υπάρχει μια λογική εξήγηση στο γιατί ο Πτολεμαίος δεν προστάτεψε (ή έστω δεν προσπάθησε να προστατέψει καλύτερα) τις ζωές του μικρού Αλεξάνδρου Δ' και της Ρωξάνης;
Ο Κάσσανδρος τους καταδίωκε για αρκετά χρόνια, θα μπορούσε για παράδειγμα να τους φιλοξενήσει στην Αλεξάνδρεια, μέχρι να ήταν σε θέση να διεκδικήσει ο μικρός, τον θρόνο του. Πόσο μάλλον αφού ήταν εκεί θαμμένος και ο πατέρας του.

Kyriacos Antoniades είπε...

Εχοντας πρόσφατα σπουδάση >>>
τον Μέγα Αλέξανδρο στο edX WellesleyX: HIST229x Was Alexander Great? με τον σπουδαίο Professor Rodgers και επεισης με επιτυχία το
edX
HarvardX: CB22x The Ancient Greek Hero με τον σπουδαίο Professor Nagy...και Ιστορία των Αρχαίων Ελληνων στo Wesleyan University -Coursera ...
ευχαριστώ για την πολυ λογική ΘΕΣΗ σας και τις ορθές επισημάνσεις, συμφωνώ...και επευξάνω με την προσθήκη του Ηφαιστείωνα του Ομηρικού τύπου "Υπασπιστή και Δευτερου Αλέξανδρου" που όπως πρέπει σε ΗΡΩΕΣ , οπως ο Αχιλλευς και ο Πάτροκλος έπρεπε να ταφουν μαζί κάτω από τι ιδιο Σήμα, μέσα στην ιδια Αμφορέα- Τάφο.Ισως να ενταφιάστηκαν με διαφορά χρόνου αλλά (ελπίζω) να είναι μαζί.
Φαντασθήτε για λίγο οι ΗΡΩΕΣ μαζί.

Σας παραπέμπω ...
https://www.youtube.com/watch?v=02JBVAJc4i4

Κατάμεστη ήταν η αίθουσα διαλέξεων στην Πανεπιστημιούπολη κατά την εισήγηση του Αναπληρωτή Καθηγητή του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Κύπρου, κ. Θεόδωρου Μαυρογιάννη με θέμα «Ο τύμβος της Αμφιπόλεως: έλεγχος των γεγονότων και των πηγών της περιόδου 324-294 π.Χ.» που έλαβε χώρα την Τετάρτη, 10 Σεπτεμβρίου.
Η διάλεξη είχε ως στόχο να φωτίσει πτυχές των ανασκαφών, πάντα με το δέοντα σεβασμό στις ανασκαφικές εργασίες που επιτελούνται από την αρχαιολόγο της 28ης Εφορείας Αρχαιοτήτων Κατερίνα Περιστέρη και την ομάδα της. Στα ερωτήματα που τέθηκαν σε ποιον ανήκει το υπερμεγέθες επιτάφιο μνημείο, πότε και από ποιον οικοδομήθηκε, ο κ. Μαυρογιάννης υποστήριξε, μέσα από την οπτική γωνία της Ιστορίας των Ελληνιστικών Χρόνων, ότι ο Τύμβος Καστά στην Αμφίπολη, είναι μακεδονικός τάφος και οικοδομήθηκε περί το 325 π.Χ. κατά παραγγελία του Αλεξάνδρου για τον Ηφαιστίωνα. Σημείωσε ότι η διαφορετικότητα ιστορίας και αρχαιολογίας είναι αυτή που καθιστά δύσκολη την απάντηση στα κρίσιμα ερωτήματα που τίθενται για τον Τύμβο.

...Ο καιρός θα δείξη και επαναλαμβάνω αυτό που έμαθα από τον Prof. Nagy
ΚΛΕΟΣ ΑΦΘΗΤΟΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΑΝΔΡΩΝ ΗΡΩΩΝ !!

Bill Bill είπε...

Νομιζω οτι παίζεται απο πλευράς υππο ενα βρώμικο παιχνιδι!!!ελπιζω να μην επαληθευτω και αντί για Αλεξανδρο μας εμφανίσουν κανά κασσανδρο κτλ.το στηρίζω αυτο λέγοντας οτι οι ανασκαφές ειναι ακομα στην αρχη και πως ο τέταρτος θάλαμος δεν ειναι ο νεκρικος αλλα υπολοιπονται άλλοι τρεις βάση της γεωλογικής έρευνας.το μνημείο ειναι ίσο με την ακροπολη δε γινεται να λενε οτι ενώ εινσι ακομα στην αρχη αυτοι φθάσανε στο τελος.εχει πολυ δουλεια ακόμη.υπαρχει βιβλιοθηκη νομισματοκοπείο θησαυροφυλακιο δαιδαλώδες σήραγγες κρυφές σήραγγες που βγάζουν στο διπλανό κωνοειδες βουνό.για να σκεφτούμε λιγο καλυτερα.Εμπεδοτιμε να σε ρωτήσω για τις επιγραφες που βρήκανε πριν κανά μηνα και ύστερα το υππο τις διέψευσε εχεις ακούσει κατι;;;εγω γνωριζω παρασκήνιο και σου λέω οτι οντως βρεθήκανε και αναφερόταν στον μέγιστο των ελληνων.

ka.st είπε...

Ο Μ Αλεξανδρος και το καταραμενο φιδι.

Αν περσον αβεκ ντε περσοναλιτε πρεσκο σχιζοιντ.

Το περιγραμμα της προσωπικοτητας του Αλεξανδρου,κατα τας γραφας,συνοψιζεται στα εξης στοιχεια.

Μαμακιας
Ανταγωνιστικη σχεση με τον πατερα του
Μορφωμενος
Αλαζονας,αλλα και ισος με κατωτερους,που προκυπτει και παλι απο την γνωση της ανωτεροτητας του.
Ελαφρως ομοφιλοφυλος, ελαφρως κανονικος.
Ηρωικος,αλλα και πενθιμος
Εξυπνος και διορατικος
Ηρεμος αλλα και νευρικος
Αποτομες ψυχολογικες μεταπτωσεις
Ανικανοποιητος,ησυχια δεν ειχε.

Που κειτε λοιπον;

Μεχρι τωρα γνωριζουμε ,λεμε οτι γνωριζουμε, τον ταφο του πατερα του,του γιου,ισως της μητερας του*Μακρυγιαλος*αλλα δεν ξερουμε της Ρωξανης τον δικο του και του Ηφαιστιωνα.Ειδικα με τους τελευταιους,ειχε ενωθει με μακροχρονοιες σχεσεις και δεσμους μεσα απα εντονες καταστασεις.Ηταν οι δικοι του πια ανθρωποι.Η αγαπημενη του μητερα παρολο που την σκεφτοταν και την αγαπουσε, ηταν σχεδον μακρυνη αναμνηση.Η Μακεδονια ηταν πια η μακρυνη του πατριδα,η κουκιδα στην αχανη αυτοκρατορια του,σημειο αναφορας μεν ,αλλα οχι με τον συναισθηματικο τροπο ενος μεταναστη.Αυτος ξεκινησε και ηξερε οτι δεν ειχε γυρισμο.Γιατι λοιπον μετα θανατον.Αλλωστε το ειχε εκφρασει και σαν επιθυμια του να ταφει αλλου,γιατι δεν ειπε στην Μακεδονια εννοσω ζουσε και ειχε τα μυαλα του.
Μηπως ταχα αυτη του την προσεγγιση δεν την ηξερε και η μητερα του η δεν θα υπολογιζε οτι κατα κει που τραβηξε ηταν πιθανον να μην γυριζε ποτε,αρα ειχε προετοιμαστει στην ιδεα.
Κατα την σκεψη μου λοιπον,ο Αλεξανδρος,δεν μετακινηθηκε καν απο την Βαβυλωνα.Δεν ηταν σαν τους υπολοιπους Μακεδονες βασιλεις αυτος για να τηρηθει το εθιμο της ταφης κατα τα Μακεδονικα προτυπα.Αλλωστε το ειχε ο ιδιος αποδειξει με το οτι ασπασθηκε εθιμα και σηνηθειες αλλων λαων και καποιοι κοντινοι του το ηξεραν καλα αυτο.Την Βαβυλωνα ηθελε να κανει πρωτευουσα του και εκει ηταν λογικο να ταφει ως πρωτος βασιλιας μιας αχανους αυτοκρατοριας στην πολη που επελεξε σαν πρωτευουσα της.Αφηστε λοιπον κατα μερος τις γραφες,στο κατω κατω τοσους αιωνες τι απεδειξαν σχετικα με το που ειναι θαμενος ο Αλεξανδρος... την Αμφιπολη περιμενατε. Εκει συμβαινουν αλλα πραγματα.