Σάββατο, 15 Ιανουαρίου 2011

ΠΕΡΙ ΣΥΜΒΟΛΩΝ – ΜΙΑ ΠΡΩΤΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Η χρήση των συμβόλων είναι μια πανάρχαιη πρακτική με την οποία οι θεολόγοι προσπάθησαν να αποτυπώσουν έννοιες και λειτουργίες οι οποίες θα αποκαλύπτοντο στους ενδιαφερόμενους όταν εκείνοι, με ιδία προσπάθεια, θα κατόρθωναν να ανέλθουν ψυχικά σε τέτοιο επίπεδο ώστε τα σύμβολα να τους «μιλήσουν» και να τους αποκαλύψουν έννοιες υψηλότατες τόσο θεολογικές και κοσμολογικές όσο και ψυχολογικές.

Τα σύμβολα μας μιλάνε όταν εμείς έχουμε κατανοήσει την δομή του όλου συστήματος, γνωρίζουμε τα επίπεδα εκδήλωσης και το πως λειτουργεί το καθένα.

Ετσι ένα σύμβολο ξυπνά μέσα μας γνώσεις για τα επίπεδα αυτά της πραγματικότητας όταν διαλογισθούμε πάνω σε αυτό και κατορθώσουμε να το συνδέσουμε με την γνώση του συστήματος που διέπει την αντικειμενική πραγματικότητα.

Υπάρχει μια λανθασμένη αντιμετώπιση του θέματος του συμβολισμού/αποσυμβολισμού. Μια γενική θέση που διακινείται είναι ότι οποιαδήποτε ερμηνεία ενός συμβόλου είναι αποδεκτή μιας και αποτελεί προσωπική άποψη και οπτική εκείνου που την διατυπώνει.

Δυστυχώς η προσέγγιση αυτή είναι λανθασμένη και επιτρέπει να διακινούνται θέσεις και αποσυμβολισμοί, επιεικώς απαράδεκτοι, που έχουν σαν αποτέλεσμα τουλάχιστον τον αποπροσανατολισμό της σκέψης και διαστρέβλωση του τρόπου προσέγγισης θεολογικών, κοσμολογικών και ψυχολογικών θεμάτων.

Το κάθε σύμβολο έχει συγκεκριμένη ερμηνεία ανάλογα με το επίπεδο της πραγματικότητας που αναφέρεται, οποιαδήποτε δε ερμηνεία διατυπώνεται είναι απλώς μια προσπάθεια προσέγγισης της πραγματικής ερμηνείας του συμβόλου, δεν αποτελεί αυτή καθ’εαυτή την έννοια που απεικονίζει αυτό.

Οι θέμενοι τα σύμβολα τα σχεδίασαν «έχοντας στο μυαλό τους» συγκεκριμένες έννοιες που ήθελαν να απεικονίσουν, να διασώσουν και να αποτελέσουν σημεία που θα μιλούν διαχρονικά στις ψυχές όσων έχουν ακολουθήσει έναν δρόμο που οδηγεί στην πνευματική τους εξέλιξη.

Οταν δε ένα σύμβολο μας αποκαλυφθεί μέσα μας τότε θα αναγκάσει και παρεμφερείς και σύμφυτες έννοιες να ξυπνήσουν, με αποτέλεσμα να δημιουργηθεί ένας καταρράκτης εννοιών που θα γεμίσει την ψυχή μας.

Η λέξη σύμβολον έτυμολογικά προέρχεται από το συν+βάλλω και υποδηλώνει την ύπαρξη δύο εννοιών οι οποίες «κουμπώνουν»/συμβάλλουν για να αποτελέσουν ένα όλον. Απο αυτές τις έννοιες η μια απεικονίζεται σε αισθητή μορφή και είναι αντιληπτή από εμάς και η άλλη είναι έννοια που αναφέρεται στον υπεραισθητό κόσμο.

Ετσι όταν κάποιος βλέπει ένα σύμβολο στον αισθητό κόσμο, π.χ. το σύμβολο του Ηλίου ή της Σελήνης, τότε ανάγεται νοητικά στην αντίστοιχη έννοια που εκφράζεται στα διάφορα επίπεδα του υπεραισθητού κόσμου και έτσι ξυπνούν μέσα του λογικές συνάψεις οι οποίες ενεργοποιούν τους αντίστοιχους ουσιώδεις λόγους της ψυχής του. Αυτά είναι γνωστά ως συνθήματα και σύμβολα και όπως μας λέει η Ελληνική Θεολογία ο Δημιουργός έχει βάλει μέσα μας συνθήματα με τα οποία τελικά, όταν τα ενεργοποιήσουμε, θα κατορθώσουμε να συνδεθούμε με τους θεούς.

Μια παρέκβαση αυτής της έννοιας είναι το σπάσιμο ή κόψιμο κάποιου αντικειμένου (π.χ. ενός ξύλου ή ενός χαρτονομίσματος ) σε δύο μέρη ώστε το κάθε μέρος να αποτελεί σημείο αναγνώρισης. Ετσι όταν συναντιώντο αυτοί που επρόκειτο να αναγνωρισθούν φέροντες ο καθένας ένα εκ των τμημάτων, «συνέβαλλαν» τα τμήματα και αν αυτά συνενώντο πλήρως τότε επιστοποιείτο η αναγνώριση τους.

Τα σύμβολα έχουν εκπεφρασθεί είτε σαν υλικά αντικείμενα (σύμβολα Ηλίου, Σελήνης, ανάγλυφες ή ζωγραφισμένες παραστάσεις κλπ), είτε φωνητικά με τα ονόματα, είτε αλληγορικά με μύθους, είτε με τα λεγόμενα συνθήματα που υπάρχουν μέσα στην θεία ουσία σε όλα τα επίπεδα και συνεπώς και στην ψυχή μας.

Τα σύμβολα λειτουργούν με βάση τον νόμο της συμπάθειας ο οποίος είναι και η βάση στην οποία στηρίζεται η θεουργία και με τη οποία λειτουργούσαν τα μυστήρια στα οποία τα πάντα ήταν συμβολικά.

Θα πρέπει δε να τονισθεί πολλές φορές το σύμβολο στον αισθητό κόσμο έχει την αντίθετη έννοια από αυτή με την οποία έχει συζευχθεί στον υπεραισθητό και συνεπώς θέλει προσοχή στην προσπάθεια προσέγγισης τους.

Για παράδειγμα το γδάρσιμο του Μαρσύα από τον Απόλλωνα στον σχετικό μύθο δεν έχει προφανώς την αγριότητα που δείχνει ο μύθος αλλά υποδηλώνει μια τελείως αντίθετη πραγματικότητα.

«Ο μεν Ορφεύς παρουσίασε την θεολογία του κατά τρόπο Συμβολικό και με την χρήση Μύθων, ο Πυθαγόρας και οι Πυθαγόρειοι με την χρήση εικόνων, ο δε Πλάτων και οι Διάδοχοι του με επιστημονικό τρόπο»
( Πρόκλος Πλατωνική Θεολογία Α' 20.7 )

«Διότι τα σύμβολα των πραγμάτων τα οποία συμβολίζουν δεν είναι προϊόντα μίμησης, αφού δεν μπορούσε ποτέ το αντίθετο να προκύψει ως προϊόν μίμησης του αντιθέτου του, το άσχημο του ωραίου, το παρά φύση του κατά φύση. Η θεωρία όμως που χρησιμοποιεί τα σύμβολα καταδεικνύει την φύση των πραγμάτων ακόμα και μέσω των εντελώς αντιθέτων τους»
(Πρόκλος – Σχόλια στην Πολιτεία 1.198)

«Της ίδιας της άρρητης και επέκεινα των νοητών αιτίας υπάρχει για καθένα από τα όντα μέχρι τα έσχατα, ένα σημείο, μέσω του οποίου τα πάντα εξαρτώνται από εκείνη, άλλα πιο μακριά και άλλα πιο κοντά , ανάλογα με το πόσο έντονο ή πόσο αμυδρό είναι το σημείο σε αυτά, και τούτο είναι η κινητήρια δύναμη προς τον πόθο του Αγαθού, αυτό που παρέχει στα όντα άσβεστο τον έρωτα αυτόν, άγνωστο το ίδιο στην ύπαρξη του (καθώς φτάνει και μέχρι εκείνα που δεν μπορούν να έχουν γνώση), υπέρτερο της ζωής (υπάρχει άλλωστε και στα άψυχα) και χωρίς νοερή την δύναμη του (καθώς βρίσκεται και στα αμέτοχα της νόησης).
Οπως λοιπόν η φύση και η δημιουργική μονάδα και ο ίδιος ο υπερβατικός των όλων πατέρας εγκατέσπειραν στα δευτερεύοντα τα σημεία της δικής τους ιδιότητας, και μέσω εκείνων στρέφουν τα πάντα προς τον εαυτό τους, έτσι και όλοι οι θεοί δίνουν σε όσα δημιουργούνται από αυτούς τα σύμβολα της δικής τους αιτίας, και μέσω αυτών εγκαθιστούν τα πάντα στον εαυτό τους.
Τα σημεία λοιπόν της ύπαρξης των υπερτέρων όντων, εγκατασπειρόμενα στα δευτερεύοντα, είναι άρρητα και άγνωστα και η δράση και η κίνηση τους υπερυψώνει κάθε νόηση...»
(Πρόκλος – Σχόλια στον Κρατύλο 71.30 κ.επ.)

Για αυτό, αν πράγματι θέλουμε να μιλήσουν σε εμάς τα σύμβολα, δεν πρέπει να τα προσεγγίζουμε επιπόλαια και απροετοίμαστοι, γιατί τότε ματαιοπονούμε, αλλά αφού πρώτα θα έχουμε εργαστεί βαθιά μέσα μας ώστε να εφοδιάσουμε την ψυχή μας με τις κατάλληλες γνώσεις.

Τότε μόνο τα σύμβολα θα μιλήσουν σε εμάς, θα ξυπνήσουν μέσα μας ταυτόχρονα και άλλες έννοιες συμπληρωματικές και συναφείς και έτσι θα προσωρήσουμε προς τον τελικό σκοπό μας που είναι να επιστρέψουμε στην πηγή μας.

2 σχόλια:

Thelemic_Hierophant είπε...

Τα σύμβολα και οι συμβολισμοί ήταν , είναι και θα είναι ο ανώτερος τρόπος κωδικοποίησης της γνώσης . Παράλληλα θα είναι ο μοναδικός τρόπος που θα μπορεί ο Θεουργός και ο κάθε μύστης να εκφραστεί και να λειτουργήσει, είτε βρίσκεται στο στάδιο της μαθητείας, είτε στο στάδιο του διδασκάλου. Αυτό συμβαίνει, γιατί ο συμβολισμός είτε είναι αρχετυπικός, είτε είναι σύγχρονος και αλληγορικός βοηθάει πάντοτε τους πραγματικούς κοινωνούς της γνώσης, να ξεκλειδώσουν τα μυστικά και να εκδηλωθεί η δημιουργικότητα τους . Κάθε φορά που κάποιος προσπαθεί να κατανοήσει ένα σύμβολο η έναν συμβολισμό, καταλήγει σε κύκλους κατανοήσεως και γνώσης. Ελάχιστοι το καταλαβαίνουν αυτό. Οι περισσότεροι δυστυχώς τα παρατάνε στα αρχικά στάδια τα οποία είναι με ακόμα περισσότερους συμβολισμούς και αρνούνται να περάσουν στο επόμενο βήμα της κατανόησης και αποκρυπτογράφησης τους . Με μια πιο βατή εικόνα θα μπορούσαμε να πούμε πως οι περισσότεροι απογειώνονται ψυχικά και νοητικά στα ουράνια ως πρώτο βήμα και ύστερα είτε αρνούνται να προσγειωθούν (ενώ έχουν θαυμάσει την υπέροχη θέα ) , είτε γκρεμοτσακίζονται αψηφώντας τον πιλότο (Δάσκαλο) που τους οδήγησε ως εκεί. Σαφώς και εδώ μιλάω για τους συμβολισμούς που χρησιμοποιούν οι Δάσκαλοι σε όσους επιλέγουν για να καθοδηγήσουν η να συμβουλέψουν. Αναφορικά με τα αρχετυπικά σύμβολα το άρθρο με κάλυψε απόλυτα.

Τα πάντα είναι συμβολικά . Δείτε για παράδειγμα ομάδες και οργανώσεις . Κάθε βαθμός ανόδου είναι συμβολικά "χρισμένος" με διάφορα ονόματα και ιδιότητες. Γιατί συμβαίνει αυτό ; Όχι γιατί ο Μυημένος έχει γίνει κάποιο είδος Superman, αλλά γιατί υποδηλώνει το στάδιο - βαθμίδα στην οποία μετέρχεται ο ψυχισμός του, ούτως ώστε να σμιλευτή με στόχος προφανώς την Κατανόηση .

Προσοχή λοιπόν...

Εάν κάποιος σοβαρός Μύστης σας αποκαλέσει Δαίμονα - Άγγελο - Ιερουργό - Ιεροφάντη - Ιππότη κλπ κλπ να είστε σίγουροι πως το εννοεί Συμβολικά και όχι τόσο για κάποιο δικό του όφελος, όσο το να σας βοηθήσει να εκδηλώσετε τις δημιουργικές δυνάμεις εντός σας στο ταξίδι σας προς την κατανόηση.

Εξαιρετικό το άρθρο οπως και ολα μεχρι σήμερα. Να είστε καλά

ΕΜΠΕΔΟΤΙΜΟΣ είπε...

Πολύ ενδιαφέρον σχόλιο, ευχαριστώ πολύ!