Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2010

ΥΠΑΤΙΑ - Η μεγάλη επιστήμονας και φιλόσοφος - TIMH KAI MNHMH


Ως ελάχιστο δείγμα Τιμής στην Φιλόσοφο Υπατία, η οποία με τον βίο της αλλά, ειδικά, με τον αποτρόπαιο θάνατο της καθιερώνεται ΔΙΚΑΙΩΣ στην συνείδηση των Ελλήνων ως πρότυπο πνευματικής προσφοράς και αντίστασης στον οποιοδήποτε σκοταδισμό, ας ανατρέξουμε στην ιστορία της και ας παραδειγματισθούμε από αυτήν.
ΤΙΜΗ ΚΑΙ ΜΝΗΜΗ


Η Αλεξάνδρεια του 4ου αιώνα μ.Χ. ήταν ο χώρος μιας μικρής επιστημονικής αναγέννησης και αυτή φωτίστηκε από την πιο διάσημη ανάμεσα στις γυναίκες επιστήμονες και φιλοσόφους.

Για δεκαπέντε αιώνες η Υπατία θεωρείται ότι ήταν η μόνη γυναίκα επιστήμονας στην ιστορία. Ακόμα και σήμερα συχνά είναι η μόνη γυναίκα που αναφέρεται στην ιστορία των μαθηματικών και της αστρονομίας. Αυτή η ευγενής γυναίκα ξεχωρίζει στις σελίδες της ιστορίας σαν η μεγαλύτερη από τους μάρτυρες παγανιστές.

Όταν γεννήθηκε η Υπατία το 370 μ.Χ., η διανοητική ζωή της Αλεξάνδρειας βρισκόταν σε κατάσταση επικίνδυνης σύγχυσης. Η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία γινόταν χριστιανική και όλο και πιο συχνά δεν ήταν μόνο ο χριστιανός ζηλωτής που έβλεπε αιρέσεις και σατανισμό στα μαθηματικά και στην επιστήμη: "οι μαθηματικοί έπρεπε να κατασπαραχθούν από θηρία ή να καούν ζωντανοί" (McCabe). Μερικοί από τους χριστιανούς Πατέρες αναβίωσαν τις θεωρίες της επίπεδης γης και του σύμπαντος ως στερέωμα. Στην Αλεξάνδρεια ο Θεόφιλος, Πατριάρχης Αλεξάνδρειας, υποκινούσε βίαιες συγκρούσεις μεταξύ παγανιστών, Εβραίων και Χριστιανών. Δεν ήταν μια και τόσο ευμενής εποχή για να είναι κανείς επιστήμονας, ή φιλόσοφος.

Ο πατέρας της Υπατίας, ο Θέων, ήταν μαθηματικός και αστρονόμος στο Μουσείο. Επέβλεπε από κοντά κάθε πλευρά της εκπαίδευσης της κόρης του. Σύμφωνα με το μύθο, ήταν αποφασισμένος να γίνει η κόρη του ένα 'τέλειο ανθρώπινο ον' - ήταν η εποχή που οι γυναίκες θεωρούνταν κάτι παρακάτω από άνθρωποι! Ήταν προσωπική μαθήτρια του μάγου Πλούταρχου και ανατράφηκε στις θεμελιώδεις αρχές της Πλατωνικής Σχολής. Η Υπατία ήταν πραγματικά μια ξεχωριστή νέα. Ταξίδεψε στην Αθήνα και την Ιταλία και εντυπωσίαζε όσους συναντούσε με την εξυπνάδα και την ομορφιά της.

Σπούδασε στη νεοπλατωνική σχολή του Πλούταρχου του Νεότερου και της κόρης του Ασκληπιγένειας στην Αθήνα. Την εποχή εκείνη υπήρχε διάκριση μεταξύ των νεοπλατωνικών σχολών της Αλεξάνδρειας και της Αθήνας. Η σχολή της Αθήνας τόνιζε περισσότερο τη μαγεία και την απόκρυφη επιστήμη. Αλλά για τους Χριστιανούς, όλοι οι Πλατωνιστές ήταν επικίνδυνοι αιρετικοί.

Όταν επέστρεψε στην Αλεξάνδρεια έγινε δασκάλα των μαθηματικών και της φιλοσοφίας. Το Μουσείο είχε χάσει την υπεροχή του και η Αλεξάνδρεια τώρα είχε ξεχωριστά σχολεία για παγανιστές, για Εβραίους και για Χριστιανούς. Ωστόσο, η Υπατία δίδασκε σε ανθρώπους κάθε θρησκείας και μετά τον πατέρα της ανέλαβε μια Έδρα Φιλοσοφίας στην πόλη. Το σπίτι της έγινε κέντρο διανοουμένων και συγκέντρωνε σχολαστικιστές που συζητήσουν επιστημονικά και φιλοσοφικά ερωτήματα.


Τα Έργα της

Η Υπατία έγραψε σχόλια για την Αριθμητική του Διόφαντου, επίσης για τον Αστρονομικό Κανόνα του Πτολεμαίου και ακόμα για τις Κωνικές Τομές του Απολλώνιου της Πέργα.

Τα περισσότερα από τα γραπτά της Υπατίας ξεκίνησαν σαν σημειώσεις για τους μαθητές της. Κανένα δεν έχει διασωθεί ολοκληρωμένο, αν και είναι πιθανό τμήματα του έργου της να έχουν ενσωματωθεί στις εκτενείς πραγματείες του Θέωνα. Μερικές πληροφορίες για τα επιτεύγματά της προέρχονται από δασωμένα γράμματα του μαθητή και φίλου της Συνέσιου του Κυρηναίου, που αργότερα έγινε ο πλούσιος και ισχυρός Επίσκοπος της Πτολεμαϊδας.

Το σημαντικότερο έργο της Υπατίας ήταν στην άλγεβρα. Έγραψε σχόλια στην Αριθμητική του Διόφαντου σε 13 βιβλία. Τα σχόλια της Υπατίας περιελάμβαναν εναλλακτικές λύσεις και πολλά νέα προβλήματα που προέκυπταν σαν συνέπεια στα χειρόγραφα του Διόφαντου.

Η Υπατία έγραψε επίσης μια διατριβή Περί των Κωνικών του Απολλώνιου σε οκτώ βιβλία. Ο Απολλώνιος ο Πέργας ήταν ένας αλεξανδρινός γεωμέτρης του 3ου π.Χ. αιώνα, που προσπάθησε να εξηγήσει τις ασυνήθιστες τροχιές των πλανητών. Το κείμενο της Υπατίας ήταν μια εκλαΐκευση της εργασίας του. Η Υπατία γοητευόταν από τις κωνικές τομές (τα γεωμετρικά σχήματα που σχηματίζονται όταν ένα επίπεδο τέμνει ένα κώνο). Μετά το θάνατό της, οι κωνικές τομές αγνοήθηκαν μέχρι την αρχή του 17ου αιώνα όταν οι επιστήμονες συνειδητοποίησαν ότι πολλά φυσικά φαινόμενα, όπως οι τροχιές πλανητών, περιγραφόταν με τον καλύτερο τρόπο με τις καμπύλες που προκύπτουν από κωνικές τομές.

Εκτός από τη φιλοσοφία και τα μαθηματικά, η Υπατία είχε ενδιαφέρον για τη μηχανική και την πρακτική τεχνολογία. Τα γράμματα του Συνέσιου περιέχουν σχέδια για αρκετά επιστημονικά όργανα περιλαμβάνοντας έναν αστρολάβο (ο αστρολάβος χρησιμοποιούταν για τη μέτρηση των θέσεων του άστρων, πλανητών και του ήλιου και για τον υπολογισμό της ώρας και του ανερχόμενου ζωδίου του ζωδιακού).

Η Υπατία ανέπτυξε ακόμα μια συσκευή για τη διύλιση του νερού, ένα όργανο για τη μέτρηση της στάθμης του νερού και ένα διαβαθμισμένο υδρόμετρο από μπρούτζο για τη μέτρηση της ειδικής βαρύτητας (πυκνότητας) ενός υγρού.

Η Υπατία ήταν ο τελευταίος παγανιστής επιστήμονας του δυτικού κόσμου και ο θάνατός της συνέπεσε με τα τελευταία χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Και αφού από τότε δεν υπήρξαν σημαντικές πρόοδοι στα μαθηματικά, την αστρονομία και τη φυσική σε όλο τη Δύση για άλλα 1000 χρόνια, η Υπατία έγινε σύμβολο του τέλους της αρχαίας επιστήμης. Μετά την Υπατία ήρθε το χάος και ο βαρβαρισμός των Σκοτεινών Χρόνων.

Ο Θάνατος της

Το ότι η Υπατία ανακατεύτηκε στα πολιτικά θέματα της Αλεξάνδρειας είναι αδιαμφισβήτητο. Σαν παγανίστρια, που ασπάστηκε την ελληνική επιστημονική σκέψη και σαν πολιτικό πρόσωπο με επιρροή, η Υπατία βρέθηκε σε πολύ επικίνδυνη θέση σε μια όλο και πιο χριστιανική πόλη. Το 412 ο Κύριλλος, ένας φανατικός χριστιανός, έγινε Πατριάρχης της Αλεξάνδρειας και μεγάλη εχθρότητα αναπτύχθηκε μεταξύ του Κυρίλλου και του Ορέστη, του Ρωμαίου Κυβερνήτη της Αιγύπτου, ενός παλιού μαθητή και καλού φίλου της Υπατίας. Αμέσως μόλις πήρε την εξουσία, ο Κύριλλος άρχισε να διώκει τους Εβραίους, διώχνοντας χιλιάδες από αυτούς από την πόλη. Έπειτα, παρά τη σφοδρή αντίθεση του Ορέστη, έστρεψε την προσοχή του στο να καθαρίσει την πόλη από του νεοπλατωνιστές. Αγνοώντας τις εκκλήσεις του Ορέστη, η Υπατία αρνήθηκε να απαρνηθεί τις ιδέες της και να ασπασθεί το Χριστιανισμό.

Ο Κύριλλος, ο οποίος αργότερα αναγορεύτηκε ο πατέρας τους δόγματος της Χριστιανικής Τριάδας και αγιοποιήθηκε για το ζήλο του έβλεπε στην Υπατία μια συνεχή απειλή για τη διάδοση της Χριστιανικής πίστης, ο Κύριλλος, τουλάχιστον έμμεσα, ήταν η αιτία του τραγικού της θανάτου. Παρά κάθε επόμενη προσπάθεια να τον απαλλάξουν από το στίγμα του δολοφόνου, το αδιαμφισβήτητο γεγονός παραμένει ότι δεν έκανε καμία προσπάθεια να αποτρέψει το αποτρόπαιο και βίαιο έγκλημα. Το μόνο ελαφρυντικό που μπορεί κανείς να προσφέρει σαν υπεράσπισή του είναι το ότι, τυφλωμένος από τη μανία του φανατισμού, ο Κύριλλος θεωρούσε την Υπατία ως μάγισσα εκπρόσωπο του Κακού.

Οι δολοφόνοι της Υπατίας ήταν Παραβολικοί, φανατικοί μοναχοί της Εκκλησίας του Αγ. Κυρίλλου της Ιερουσαλήμ, πιθανώς υποβοηθούμενοι από Νιτριανούς μοναχούς. Το αν ο Κύριλλος διέταξε ο ίδιος το φόνο παραμένει ανοικτό ερώτημα. Πάντως, δημιούργησε το λιγότερο το πολιτικό κλίμα που επέτρεψε μια τέτοια θηριωδία. Ο Κύριλλος αργότερα ονομάστηκε άγιος.

Ο Ορέστης ανέφερε τη δολοφονία και ζήτησε από τη Ρώμη να ξεκινήσει έρευνες. Αργότερα παραιτήθηκε και έφυγε από την Αλεξάνδρεια. Η έρευνα αναβλήθηκε πολλές φορές λόγω «έλλειψης μαρτύρων» και τελικά ο Κύριλλος ισχυρίσθηκε ότι η Υπατία ήταν ζωντανή και ζούσε στην Αθήνα.

Έτσι χάθηκε το 415 η μεγαλύτερη γυναίκα μύστης του αρχαίου κόσμου και μαζί της έπεσε και η Νεοπλατωνική Σχολή της Αλεξάνδρειας. Η μνήμη της Υπατίας πιθανώς τιμάται από την Ρωμαιοκαθολική Εκκλησία στο πρόσωπο της Αγ. Αικατερίνης της Αλεξάνδρειας. Κατά άλλους αυτή είναι διαφορετικό πρόσωπο, μια άλλη χριστιανή Αλεξανδρινή διανοούμενη που δολοφονήθηκε ένα μήνα πριν την Υπατία.

Πρόσφατα προβάλλεται στις κινηματογραφικές αίθουσες μια ταινία η οποία περιγράφει την ζωή της Υπατίας και τον τραγικό της θάνατο.
Πρέπει όλοι να την δούμε.
Παρά την πεισμώδη επιμονή κάποιων, η μνήμη παραμένει δυνατή.

6 σχόλια:

Σταύρος είπε...

Ας παραθέσουμε και μια όμορφη αλλά ταυτόχρονα και σημαντική σύνδεση της Υπατίας και του Πρόκλου, σύνδεση η οποία θα μας αποδείξει και άλλη μια πτυχή του μεγαλείου αυτής της γυναίκας.
Το άρθρο που παρέθεσες Εμπεδότιμε λοιπόν μας λέει σε ένα σημείο:
''(Η Υπατία) Σπούδασε στη νεοπλατωνική σχολή του Πλούταρχου του Νεότερου και της κόρης του Ασκληπιγένειας στην Αθήνα.''

Η σύνδεση λοιπόν της Υπατίας με τον Πρόκλο τουλάχιστον όσο γνωρίζω προς το παρόν είναι μέσω της Ασκληπιγένειας, διότι όπως μας διασώζει ο Μαρίνος στην βιογραφία του Πρόκλου διαβάζουμε:
''Αλλά επειδή, όπως έλεγα, απο την ενασχόληση του με αυτά απέκτησε(ο Πρόκλος) ακόμα σημαντικότερη και τελειότερη αρετή, την τελετουργική, και δεν έμεινε πλέον μόνο μέχρι την ενθεαστική, δεν ζούσε αποκλειστικά με μία από τις δύο ιδιότητες του σχετικά με τα θεία, νοώντας μόνο και ανερχόμενος προς τα ανώτερα, αλλά λάμβανε πλέον μια πιο θεική πρόνοια για τα κατώτερα του και όχι με τον πολιτικό τρόπο που προηγουμένως έχει ειπωθεί.Γιατί χρησιμοποιούσε τις συνθέσεις και τις συνάξεις των Χαλδαίων και τους θείους και απόρρητους τροχούς. Γιατί και σε αυτά είχε μυηθεί και τις ευχές και την υπόλοιπη χρήση τους την είχε μάθει απο την Ασκληπιγένεια, την κόρη του Πλουτάρχου. Απο αυτήν μόνο διασώζονταν τα μυστήρια του μεγάλου Νεστορίου και ολόκληρο το ιερό τελετουργικό, παραδομένο σε αυτήν από τον πατέρα της.''

ΕΜΠΕΔΟΤΙΜΟΣ είπε...

Σωστά φίλε Σταύρο!

Οι Νεοπλατωνικοί τότε έδιναν την μάχη τους για να διασωθεί η αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία.

Εκ του αποτελέσματος κρίνουμε ότι οι θυσίες τους δεν πήγαν χαμένες.

Οπως επίσης βλέπουμε πόσο σημαντική ήταν η συμβολή των γυναικών στην διατήρηση της παράδοσης μας.

Οταν σε λίγες μέρες τιμήσουμε τον Πρόκλο, ας έχουμε και σε μια άκρη του μυαλού μας και την Υπατία.

Panos είπε...

Η ιστορία της Υπατίας είναι ένα ακόμα παράδειγμα για το πόσο δυνατός ήτανε ακόμα ο ελληνισμός εκείνη την εποχή. Αυτό προς απάντηση όλων αυτών των περίεργων που λένε ότι ο ελληνισμός είχε ήδη αρχίσει να παραπαίει εκείνη την εποχή.

Aναστάσιος Καλαβάνος είπε...

Εύγε για το αφιέρωμα στην Υπατία. Με την σφαγή και τον διαμελισμό της Υπατίας στην ουσία κατατεμαχίστηκε το σώμα του Ελληνισμού στην Αλεξάνδρεια...

ΕΛΛΗΝ VS CHAOS είπε...

To μεγαλύτερο ..."εκγλημα" της Υπατίας ηταν ότι ως νεοπλατωνική φιλοσοφος και μαθηματικός και βιβλιοθηκαριος της Αλεξάνδριας είχε προφανώς την "διαβολική γνώση του όφεως" ήτοι ...της κυμματικής των αρχ.ελλήνων και της γεωμετρίας δωδεκάεδρου (3ων δωδεκαέδρων αιθήρος, 6+6+6=18-2 αξόνων). Αυτά θεωρούνταν από τότε από τους εβραιοχριστιανούς ως μαθηματικά του σατανά 666(!!!) και άκρως απαγορευμένη γνώση από τους Ραβίνους του Σανχέντριν!!! Συνεπώς όσοι από τους έλληνες συντηρούσαν ακόμα αυτή την προσελήνια συμπαντική Γνώση έπρεπε να εξοντωθούν. Όμοια τύχη για τους ίδιους λόγους είχε και ο Πρόκλος και η Ακαδημία Πλάτωνος.
Ξυπνάτε Έλληνες!

ΕΛΛΗΝ VS CHAOS είπε...

Αργοτερα το δωδεκάεδρο και ειδικά η πεντάφλα και το πεντάγωνο ήτοι η μια από τις 12 πλευρές του έγιναν όχι τυχαία κύρια σύμβολα του Σατανισμού. Ωστε να κατατρομοκρατούνται οι μελλοντικοι ερευνητές της γεωμετρίας δωδεκάεδρου με πυρπόληση στην πυρά και με την κατηγορία του "μαθηματικού μάγου"!!!